VI · Itinerarium
Пред да дојдеш
Сè што ти треба за добро испланирана посета — од работно време и билет, до автобус од Скопје и тоа што да понесеш во август.
Работно време
Локалитетот е отворен секој ден во годината, освен на 1 јануари и Велигден.
- Летен распоред (1 април – 31 октомври): 09:00 – 19:00
- Зимски распоред (1 ноември – 31 март): 09:00 – 16:00
- Последен влез: 1 час пред затворање
- Билетарница: затвора 30 минути пред затворање на локалитетот
Стобинскиот клима е континентален: лето е жешко (35°C+ во август), зима снежно (-5°C во јануари). Препорачуваме утрински посети во јули и август и поно облекување во ноември-февруари.
Билети
Билетите се купуваат на билетарницата на влезот. Авансна резервација не е потребна, освен за групи > 20 лица.
- Возрасни: 120 ден.
- Студенти и деца (со студентска / ученичка легитимација): 60 ден.
- Деца до 7 години: бесплатно
- Возрасни 65+: 60 ден.
- Лица со попреченост: бесплатно (со придружник)
- Групи (10+ лица): 90 ден./лице
- Стручен водич (МК / EN / SQ): + 600 ден. за групата
- Семеен пакет (2 возрасни + до 3 деца): 280 ден.
Прв викенд во месецот — бесплатен влез за сите граѓани на Северна Македонија (со лична карта).
Како да стигнеш
Со автомобил од Скопје
Стоби е на околу 50 km југоисточно од Скопје. Земи го автопатот A1 / E-75 правец Гевгелија, и на крстосницата за Градско излези. Од таму следи ги ознаките за „Stobi" — локалитетот е на 3 km западно. Возењето од Скопје трае 45–50 минути при нормален сообраќај.
На влезот има голем паркинг со сенки за лето, и посебни места за тури-автобуси.
Со автобус
Сите автобуси од Скопје за Гевгелија, Прилеп, Битола или Кавадарци поминуваат покрај крстосницата за Градско. Прашај го возачот да те остави на „кивиргот за Стоби" — оттаму до локалитетот се одлично да се пешачи (3 km, ~35 минути) или такси (300 ден.).
Со воз
Железничката станица Градско е на ~3 km од локалитетот. Возовите за Гевгелија и Битола поминуваат по неколку пати дневно. Од станицата — такси или пеш.
Од другите градови
- Од Гевгелија: 80 km, ~70 мин (по A1 кон север)
- Од Битола: 90 km, ~80 мин
- Од Прилеп: 35 km, ~35 мин
- Од Кавадарци: 25 km, ~25 мин
- Од Охрид: 165 km, ~2½ часа
- Од Солун (Грција): 230 km, ~3 часа (преку Гевгелија)
- Од Софија (Бугарија): 290 km, ~4 часа (преку Куманово)
Стручни водичи
Националната установа Стоби обезбедува сертифицирани водичи на македонски, англиски и албански јазик. Грчки и италијански се достапни по претходна најава.
- Стандардна тура: 90 минути, 600 ден. за групата
- Длабока тура: 2½ часа со фокус на мозаиците и доцноантичкиот период, 1.000 ден.
- Тематска тура „Полихармос и неговата синагога": 60 мин, 500 ден.
- Тематска тура „Императорот Теодосиј во Стоби": 75 мин, 500 ден.
- Образовна тура за ученици (по програма): 800 ден. за групата
За резервации: guides@stobi.mk или +389 43 251 xxx
Групи и тури
За групи > 20 лица препорачуваме претходна најава по email на office@stobi.mk најмалку 3 дена пред посетата. Така можеме да обезбедиме:
- Резервиран термин (без чекање на влезот)
- Стручен водич на саканиот јазик
- Посебно паркинг место за тури-автобус
- Опционално — посета на конзерваторската работилница
- За училишни групи — работни листови за учениците
Пристапност
Главните патеки низ локалитетот се рамни и со чакал-површина. Има рампи до главните споменици: Епископската базилика, Casa Romana, Magnae Thermae. Театарот е делумно пристапен — може да се види од погоре.
Помалубезбедни патеки водат до подалечните објекти (Куќа на Псалмите, северна некропола); за лица со ограничена подвижност препорачуваме централната рута. Тоалети со пристап за инвалиди — на влезот.
Бесплатни колички за деца може да се добијат на билетарницата.
Што да видиш
Ако имаш само 1 час
- Епископска базилика + пауновиот мозаик во крстилницата (15 мин)
- Театарот — седни во cavea (15 мин)
- Куќа на Перистериј — мозаичните подови (15 мин)
- Синагогата на Полихармос под Централната базилика (15 мин)
Ако имаш 2½ – 3 часа
- Сè од 1-часовниот рут
- + Северна базилика и словенските гробови
- + Двор на Теодосиј + Куќа на Партениј
- + Casa Romana
- + Magnae Thermae
- + Храмот на Изида
Ако имаш цел ден
Покрај комплетната прошетка низ сите 13 споменици, посети ја и Конзерваторската работилница (по претходна најава) — може да гледаш реставратори додека работат на мозаичкиот корпус. Оптимално: тргни во 09:00 и заврши со зајдисонце над Епископската базилика.
Совети за добро испланирана посета
- Облеќе: удобни патики со затворен врв (не сандали — има песок и мали камчиња). Долги ракави и капа во август.
- Сонце: пред-зачита и масовна вода — нема многу сенки на отворениот дел.
- Камера: фотографирањето е дозволено бесплатно; со трипод и комерцијална фотографија — побарај дозвола однапред (200 ден.).
- Дронови: не се дозволени без писмена дозвола од Управата.
- Кафе и закуска: на влезот има мало кафуле; за поголем оброк — Градско е на 3 km, или Велес/Кавадарци за класична македонска кујна.
- Сувенири: на влезот има шопиш со книги, реплики на пауновиот мозаик, и накит инспириран од стобинските фигурални мотиви.
- AI Водич: Полихармос е достапен 24/7 преку овој портал — употреби го за претходно планирање или за прашања во самиот локалитет.